ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ ΥΓΡΩΝ: ΑΙΤΙΑ, ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Η κατακράτηση υγρών, γνωστή και ως οίδημα, είναι η συσσώρευση περίσσειας υγρού στους ιστούς του σώματος. Μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορα σημεία, αλλά παρατηρείται συχνότερα στα πόδια, στους αστραγάλους και στα πέλματα.

Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να σχετίζεται με καθημερινούς παράγοντες, όπως η πολύωρη ορθοστασία ή καθιστική θέση και η αυξημένη κατανάλωση αλατιού. Ωστόσο, όταν το πρήξιμο επιμένει, εμφανίζεται ξαφνικά ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;

Η κατακράτηση υγρών μπορεί να εκδηλωθεί με:

1. πρήξιμο στα πόδια, στους αστραγάλους ή στα πέλματα
2. αίσθημα βάρους στα κάτω άκρα
3. τεντωμένο ή γυαλιστερό δέρμα στην πρησμένη περιοχή
4. προσωρινή αύξηση του σωματικού βάρους λόγω συσσώρευσης υγρών
5. εντύπωμα στο δέρμα που μπορεί να παραμένει για λίγο μετά την πίεση με το δάχτυλο

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται στο ένα ή και στα δύο άκρα, ανάλογα με την αιτία.

Τι μπορεί να προκαλέσει κατακράτηση υγρών;

Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες.

Μεταξύ των συχνότερων είναι:

• η πολύωρη ορθοστασία ή καθιστική θέση
• η αυξημένη πρόσληψη αλατιού
• η εγκυμοσύνη
• ορισμένα φάρμακα
• το αυξημένο σωματικό βάρος
• οι κιρσοί και προβλήματα της φλεβικής κυκλοφορίας

Σε ορισμένες περιπτώσεις το οίδημα μπορεί επίσης να σχετίζεται με προβλήματα των νεφρών, της καρδιάς, του ήπατος ή του θυρεοειδούς, καθώς και με άλλες παθολογικές καταστάσεις.

Για τον λόγο αυτό, η επίμονη κατακράτηση υγρών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως αισθητικό πρόβλημα.

Μείωση της υπερβολικής πρόσληψης αλατιού

Το νάτριο παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της ισορροπίας των υγρών στον οργανισμό. Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού μπορεί να ευνοήσει την κατακράτηση νερού.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει στους ενήλικες κατανάλωση μικρότερη από 5 g αλατιού ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε λιγότερο από ένα κουταλάκι του γλυκού συνολικά από όλες τις πηγές της διατροφής.

Μεγάλο μέρος του αλατιού που καταναλώνουμε καθημερινά μπορεί να προέρχεται από επεξεργασμένα τρόφιμα και όχι μόνο από το αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό.

Για τον περιορισμό του μπορούν να βοηθήσουν:

• ο έλεγχος των διατροφικών ετικετών
• ο περιορισμός πολύ αλμυρών snacks
• η μειωμένη κατανάλωση αλλαντικών και ιδιαίτερα επεξεργασμένων τροφίμων
• ο περιορισμός έτοιμων σαλτσών και άλλων προϊόντων με μεγάλη περιεκτικότητα σε αλάτι

Κίνηση μέσα στην ημέρα

Η πολύωρη ακινησία μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση πρηξίματος στα κάτω άκρα.

Η ήπια φυσική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα, ενεργοποιεί τους μυς των ποδιών και υποστηρίζει τη φυσιολογική κυκλοφορία του αίματος.

Εάν η καθημερινότητα απαιτεί πολλές ώρες καθιστικής εργασίας ή ορθοστασίας, είναι χρήσιμο να γίνονται τακτικά μικρά διαλείμματα κίνησης.

Ανύψωση των ποδιών

Όταν το πρήξιμο σχετίζεται με πολύωρη ορθοστασία ή καθιστική θέση, η ανύψωση των ποδιών κατά την ξεκούραση μπορεί να προσφέρει ανακούφιση.

Τα πόδια μπορούν να τοποθετηθούν πάνω σε μαξιλάρια ή σε άλλη άνετη υπερυψωμένη θέση για ένα χρονικό διάστημα.

Επαρκής ενυδάτωση

Η επαρκής πρόσληψη υγρών αποτελεί μέρος της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού.

Οι ανάγκες σε νερό δεν είναι ίδιες για όλους και επηρεάζονται από τη θερμοκρασία, τη σωματική δραστηριότητα, τη διατροφή και την κατάσταση της υγείας.

Άτομα στα οποία έχει συστηθεί από γιατρό συγκεκριμένος περιορισμός στην πρόσληψη υγρών πρέπει να ακολουθούν τις εξατομικευμένες οδηγίες που έχουν λάβει.

Τι ισχύει για τα βότανα;

Ορισμένα φυτά, όπως το ταραξάκο (Taraxacum officinale), έχουν μακρά ιστορία παραδοσιακής χρήσης σε φυτικά παρασκευάσματα που σχετίζονται με την παραγωγή ούρων και το ουροποιητικό σύστημα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα βότανο αποτελεί θεραπεία για την κατακράτηση υγρών.

Η κατακράτηση μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες και η προσπάθεια αύξησης της διούρησης χωρίς να είναι γνωστή η αιτία του οιδήματος δεν είναι κατάλληλη για όλους.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζουν προβλήματα της καρδιάς, των νεφρών ή άλλες παθήσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η χρήση βοτάνων ή συμπληρωμάτων θα πρέπει να συζητείται προηγουμένως με επαγγελματία υγείας.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;

Η κατακράτηση υγρών χρειάζεται διερεύνηση όταν επιμένει χωρίς προφανή αιτία ή επανεμφανίζεται συχνά.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν:

• το πρήξιμο εμφανίζεται ξαφνικά
• αφορά κυρίως το ένα πόδι
• συνοδεύεται από πόνο, κοκκίνισμα ή αυξημένη θερμοκρασία στην περιοχή
• υπάρχει έντονο ή επίμονο πρήξιμο
• συνυπάρχουν άλλα ασυνήθιστα συμπτώματα

Σε περίπτωση πρηξίματος που συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο ή πίεση στο στήθος, λιποθυμική τάση ή άλλα έντονα συμπτώματα απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Συμπέρασμα

Η κατακράτηση υγρών μπορεί να είναι προσωρινή και να συνδέεται με παράγοντες της καθημερινότητας, όπως η αυξημένη κατανάλωση αλατιού ή η πολύωρη ακινησία.

Η μείωση της υπερβολικής πρόσληψης αλατιού, η τακτική κίνηση, η αποφυγή πολύωρης ακινησίας και η κατάλληλη ενυδάτωση αποτελούν χρήσιμες γενικές συνήθειες.

Όταν όμως το πρήξιμο είναι επίμονο, ανεξήγητο, ξαφνικό ή έντονο, είναι σημαντικό να αναζητείται η αιτία του με τη βοήθεια επαγγελματία υγείας και να μην επιχειρείται η αντιμετώπισή του αποκλειστικά με διατροφικές αλλαγές, βότανα ή συμπληρώματα.

Αρθρογράφος για το ενημερωτικό Blog του votanotherapeia.gr